İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU (SOSYAL SİGORTALAR KANUNU, TARIM İŞÇİLERİ SOSYAL SİGORTALAR KANUNU, TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU, ESNAF VE SANATKÂRLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU, TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KANUNU, İLE İŞ KANUNUNUN BİR MADDESİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ VE BU KANUNLARA EK VE GEÇİCİ MADDELER EKLENMESİ, İŞSİZLİK SİGORTASI KURULMASI, ÇALIŞANLARIN TASARRUFA TEŞVİK EDİLMESİ VE BU TASARRUFLARIN DEĞERLENDİRİLMESİNE DAİR KANUNUN İKİ MADDESİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI İLE GENEL KADRO VE USULÜ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN EKİ CETVELLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN
Kanun
No. 4447
Kabul Tarihi: 25.8.1999
(8 Eylül 1999
tarih ve 23810 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır.)
VII. BÖLÜM
İşsizlik sigortasının amaç ve kapsamı ile yetkili, görevli ve
sorumlu kuruluşlar
MADDE 46 - (5763
sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen fıkra)(26.5.2008 tarihinden geçerli
olmak üzere) İşsizlik
sigortasının amacı; işsizlik sigortasına ilişkin kuralları ve uygulama
esaslarını düzenlemek ve bu Kanunda öngörülen hizmetlerin verilmesini
sağlamaktır. (*)
(*)(5763 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) İşsizlik sigortasının amacı;
işsizlik sigortasına ilişkin kuralları ve uygulama esaslarını düzenlemek ve
sigortalılara işsiz kalmaları halinde, bu Kanunda öngörülen ödeme ve
hizmetlerin yerine getirilmesini sağlamaktır.
(5754 sayılı Kanunun 90/1 inci maddesiyle
değişen fıkra)(1.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) Bu Kanun, 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine
dayalı olarak çalışan sigortalıları ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun
geçici 20 nci maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalıları kapsar. (*)
(*)(5754
sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra) Bu Kanun, 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun 2 nci maddesinde belirtilen sigortalılar ile aynı Kanunun geçici
20'nci maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalıları (Geçici 20'nci
madde kapsamında olmakla birlikte memur veya 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı
Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı
kanunun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli statüde bulunanlar hariç) ve
mütekabiliyet esasına dayalı olarak yapılan anlaşmalara göre çalışan yabancı
işçileri kapsar.
(5754 sayılı Kanunun 90/1 inci maddesiyle
değişen fıkra)(1.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) 5510
sayılı Kanunun; 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri,
ikinci fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine dayalı olarak
çalışmayanlar ve üçüncü fıkrası, 5 inci, 6 ncı ve geçici 13 üncü maddeleri
kapsamında olanlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci
maddesi kapsamında olmakla birlikte memur veya 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli statüde bulunanlar ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu,
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı
Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu, 2914 sayılı
Yüksek Öğretim Personel Kanunu, 233 ve 399 sayılı kanun hükmünde kararnameler
ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu kurum ve kuruluşlarının
teşkilat kanunlarındaki hükümlerine göre sözleşmeli personel statüsünde
çalışanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre geçici personel
statüsünde çalıştırılanlar bu Kanun kapsamına dahil değildir. (*)
(*)(5754 sayılı Kanunla değişmeden
önceki fıkra) (4571 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle değişen fıkra)
(1.4.2000 tarihinden geçerli olmak üzere) 506 sayılı Sosyal Sigortalar
kanununun 3 üncü maddesinde sigortalı sayılmayanlar sosyal güvenlik
kuruluşlarından yaşlılık aylığı alıp da sosyal güvenlik destek primi ödeyerek
ya da ödemeksizin çalışanlar ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466
sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2547
sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu, 233 ve 399 sayılı Kanun hükmünde
Kararnameler ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu kurum ve
kuruluşlarının teşkilat kanunlarındaki hükümlerine göre sözleşmeli personel
statüsünde çalışanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre geçici
personel statüsünde çalıştırılanlar bu kanun kapsamına dahil değildir. (*)
(*) (4571 sayılı Kanun ile değişmeden önceki fıkra)
506 sayılı
Sosyal Sigortalar kanununun 3 üncü maddesinde sigortalı sayılmayanlar ile
sosyal güvenlik kuruluşlarından yaşlılık aylığı alıp da sosyal güvenlik destek
primi ödeyerek ya da ödemeksizin çalışanlar bu Kanun kapsamına dahil değildir.
İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından Sosyal Sigortalar Kurumu, diğer her türlü hizmet ve işlemlerin yapılmasından İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü görevli, yetkili ve sorumludur. Bu amaçla, İş ve İşçi Bulma Kurumu bünyesinde; İşsizlik Sigortası Fonuna aktarılan işçi, işveren ve devlet katkılarının (4904 sayılı Kanunun 26'ncı maddesiyle değişen ibare) (5.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) Yönetim Kurulu kararları çerçevesinde değerlendirilmesine ilişkin işlemleri yürütmek, primlerin kişi bazında kaydını tutmak, işsizlik ödeneği ödenmesine ilişkin her türlü işlemleri yapmak, hastalık ve analık sigortası primlerinin Sosyal Sigortalar Kurumuna (4904 sayılı Kanunun 26'ncı maddesiyle eklenen ibare) (5.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) veya ilgili sandıklara yatırılmasını sağlamak, işsizlere yönelik mesleki eğitim tedbirleri ile ilgili işlemleri yapmak ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak Kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere İşsizlik Sigortası Daire Başkanlığı kurulmuştur.
Bu Kanunun 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 57 nci maddeleri ile (5763 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare)(26.5.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) Ek 1 inci, Ek 2 nci, Geçici 1 inci, Geçici 6 ncı ve Geçici 7 nci maddelerinde geçen "bu Kanun" ibareleri işsizlik sigortasına ilişkin hükümler için kullanılmıştır.
İşsizlik sigortası ile ilgili tanımlar
MADDE 47 -
a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
b) Kurum: İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğünü,
c) İşsizlik sigortası: Bir işyerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen, herhangi bir kasıt ve kusuru olmaksızın işini kaybeden sigortalılara işsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını belli süre ve ölçüde karşılayan, sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren zorunlu sigortayı,
d) Sigortalı: Bu Kanun kapsamına giren bir işyerinde bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan ve çalıştığı süre içerisinde işsizlik sigortası primi ödeyen kimseyi,
e) Sigortalı işsiz: Bu kanun kapsamına giren bir işyerinde bir hizmet akdine dayalı ve sigortalı olarak çalışırken bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen nedenlerle işini kaybeden ve Kuruma başvurarak çalışmaya hazır olduğunu bildiren
kimseyi,
f) İşsizlik sigortası primi: İşsizlik sigortasının gerektirdiği her türlü ödeme ile hizmet giderlerini karşılamak amacıyla bu Kanunda belirtilen esas ve usullere göre Devlet, işveren ve sigortalı tarafından ödenen primi,
g) Fon: İşsizlik sigortası primleri ile bu primlerin değerlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratların, Devlet tarafından yapılacak katkı ve yardımların, ayrıca bu Kanun gereğince işçi ve işverenlerden alınacak ceza, gecikme zammı ve faizler ile diğer her türlü gelir ve kazançların toplandığı ve Devlet güvencesinde olan İşsizlik Sigortası Fonunu,
h) İşsizlik ödeneği: Sigortalı işsizlere bu kanunda belirtilen süre ve miktarda yapılan parasal ödemeyi,
i) İşveren: Bu Kanunu uygulanmasında 46 ncı maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişileri,
j) İşveren vekili: İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseleri,
k) İşyeri: Bu Kanunun uygulanmasında 46 ncı maddede belirtilen sigortalıların işlerini yaptıkları yerleri,
İfade eder.
Bu Kanunda geçen işveren deyimi işveren vekilini de kapsar. İşveren vekili, bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı aynen işveren gibi sorumludur.
İşin niteliği ve yürütülmesi bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu veya büro gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.
İşsizlik sigortasına ilişkin genel hükümler
MADDE 48 - İşsizlik sigortası zorunludur. Bu kanun kapsamına giren ve halen çalışmakta olanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, yeni girenler ise işe başladıkları tarihten itibaren sigortalı olurlar.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 8 ve 9 uncu maddeleri ne göre Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmiş olan işyeri ve sigortalılar Kuruma da bildirilmiş sayılır.
Sigortalılığın başlamasıyla birlikte, sigortalılar ile bunların işverenlerinin sigorta hak ve yükümlülükleri de işlemeye başlar.
İşveren, hizmet akdi 51 inci maddede belirtilen hallerden birisine dayalı olarak sona ermiş olan sigortalılar hakkında; örneği Kurumca hazırlanacak üç nüsha işten ayrılma bildirgesi düzenleyip, 15 gün içinde bir nüshasını Kuruma göndermek, bir nüshasını sigortalı işsize vermek ve bir nüshasını da işyerinde saklamakla yükümlüdür. (5763 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen cümle)(26.5.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) Kurumca bu Kanuna göre yapılacak işlemlere ilişkin elektronik ortamda bilgi ve belge istenebilir veya bilgi ve belge verilebilir.
Sigortalı işsizin, bu maddede belirtilen ödeme ve hizmetlerden yararlanabilmesi için işten ayrılma bildirgesi ile birlikte hizmet akdinin feshedildiği tarihi izleyen günden itibaren otuz gün içinde Kuruma doğrudan (5763 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen cümle)(26.5.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) veya elektronik ortamda başvurması gerekir. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre işsizlik ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülür.
Sigortalı işsizlere bu Kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde, Kurumca aşağıda belirtilen ödemeler yapılır ve hizmetler sağlanır;
a) İşsizlik ödeneği,
b)
(5754 sayılı Kanunun 90/2 maddesiyle
değişen bent)(1.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) 5510 sayılı Kanun
gereği ödenecek sigorta primleri, (*)
(*)(5754 sayılı Kanunla değişmeden
önceki bent)
b)
Hastalık ve analık sigortası primleri,
c) Yeni bir iş bulma,
d) Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi.
(5763 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle değişen
fıkra)(26.5.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) Ayrıca, sigortalı işsizler ile Kuruma
kayıtlı diğer işsizlere; iş bulma, danışmanlık hizmetleri, mesleki eğitim,
işgücü uyum ve toplum yararına çalışma hizmetleri verilir ve işgücü piyasası
araştırma ve planlama çalışmaları yapılır. Bu kapsamda yapılacak giderler
İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Bu giderlerin yıllık miktarı, işsizlik
sigortası primi olarak bir önceki yıl içinde Fona aktarılan Devlet payının
yüzde otuzunu geçemez. Bu oranı yüzde elliye kadar çıkarmaya Bakanlar Kurulu
yetkilidir. Ancak, işsizlik ödeneğinden yararlanmakta olanlara yönelik
hizmetler için bu sınırlama dikkate alınmaz. Bu fıkraya ilişkin esas ve usuller
yönetmelikle belirlenir. (*)
(*)(5763 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra)
Kurum
işsizlik ödeneği alan sigortalı işsizlere mesleklerine uygun ve son yaptıkları
işin ücret ve çalışma koşullarına yakın bir iş bulunması hususunda çalışmalar
yapar. Kendilerine bu şekilde bir iş bulunamayanlara verilecek meslek
geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitiminin esas ve usulleri yönetmelikle
belirlenir.
İşveren tarafından geçici görevle yabancı ülkeye gönderilen sigortalıların hak ve yükümlülükleri bu görevi yaptıkları sürece devam eder. Ülkeye dönmeleri ve 51 inci maddede belirtilen koşulları yerine getirmeleri halinde kendilerine işsizlik sigortasından hak ettikleri ödemeler yapılır ve hizmetlerden yararlanmaları sağlanır.
İşsizlik Sigortası Primleri ile Sağlık Sigortası Primlerine
İlişkin Hükümler:
MADDE
49 - (5754 sayılı Kanunun
90/3 maddesiyle değişen şekli)(1.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) İşsizlik
sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak
üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler
ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi,
sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun
80 ve 82 nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından % 1
sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır.
İşverenler, işsizlik sigortasına ilişkin prim yükümlülükleri
nedeniyle sigortalıların ücretlerinden herhangi bir indirim veya kesinti
yapamazlar.
Herhangi bir nedenle işçinin sigortalılık durumunun sona ermesi
halinde, o ana kadar işçiden ve işverenden kesilen işsizlik sigortası primleri
ile Devlet payı iade edilmez.
İşsizlik sigortasına işverenlerce ödenen primler kazancın
tespitinde gider olarak kabul edilir, sigortalılarca ödenen primler de gerçek
ücretin hesaplanmasında gelir vergisi matrahından indirilir.
İşsizlik sigortası primleri ile ilgili olarak; 5510 sayılı Kanunun
80, 82, 86, 88, 89, 90, 91, 93 ve 100 üncü madde hükümleri uygulanır.
İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri
bazında kayıtların tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme
cezası ile gecikme zammının Fona aktarılmasından, teminat ve hak edişlerin prim
borcuna karşılık tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden
Sosyal Güvenlik Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur.
Sosyal Güvenlik Kurumu bir ay içinde tahsil ettiği primler ile
gecikme cezası, gecikme zammı ayrı ayrı göstermek suretiyle tahsil edildiği ayı
izleyen ayın onbeşine kadar Fona aktarır. Uygulamaya ilişkin hususlar Sosyal
Güvenlik Kurumu ve Kurum arasında düzenlenen bir protokol ile belirlenir.
Kurum, Sosyal Güvenlik Kurumunun ay itibarıyla Fona intikal
ettirdiği işçi ve işveren paylarını dikkate alarak Devlet payını Hazine
Müsteşarlığından talep eder. Hazine Müsteşarlığı talep edilen miktarı talep
tarihini izleyen onbeş gün içinde Fona aktarır.
İşsizlik sigortası gelirleri vergiye tabi değildir. Bu gelirlerden
hiçbir vergi, resim ve harç kesintisi yapılamaz. (*)
(*)(5754 sayılı Kanunla değişmeden
önceki şekli)
İşsizlik
Sigortası Primleri ile Sağlık Sigortası Primlerine İlişkin Hükümler:
MADDE
49 - (5234 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle değişen fıkra) (1.1.2005
tarihinden geçerli olmak üzere) İşsizlik sigortasının
gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu
Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve devlet,
işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 17/7/1964
tarihli ve 506 sayılı sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 78 inci maddelerinde
belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %
1 Devlet payı olarak alınır.
İşverenler,
işsizlik sigortasına ilişkin % 3 oranındaki yükümlülükleri nedeniyle
sigortalıların ücretlerinden herhangi bir indirim veya kesinti yapamazlar.
Herhangi
bir nedenle işçinin sigortalılık durumunun sona ermesi halinde, o ana kadar
işçiden ve işverenden kesilen işsizlik sigortası primleri ile devlet payı iade
edilmez.
İşsizlik
sigortasına işverenlerce ödenen primler kazancın tespitinde gider olarak kabul
edilir, sigortalılarca ödenen primler de gerçek ücretin hesaplanmasında gelir
vergisi matrahından indirilir.
Sigortalı
işçilerin, işverenlerin ve devletin her ay için ödeyecekleri işsizlik sigortası
primlerinin hesabı, günlük kazancın ve sınırlarının belirlenmesi, prim
belgeleri, işsizlik sigortası primlerinin ödenmesi, ödenmeyen primler ve
cezalar için düzenlenecek belgeler, yeni işverenin sorumluluğu, teminatın ve
hakedişlerin prim borcuna karşılık tutulması, yersiz olarak alınan primlerin
iadesi hususlarında 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77, 78, 79, 80, 81,
82, 83, ve 84 üncü maddeleri hükümleri uygulanır.
İşsizlik
sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri bazında kayıtların
tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme zammı, faiz ve
cezaların Fona aktarılmasından, teminat ve hakedişlerin prim borcuna karşılık
tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden Sosyal Sigortalar
Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur.
Sosyal
Sigortalar Kurumu bir ay içinde tahsil ettiği primler ile gecikme zammı, faiz
ve cezaları ayrı ayrı göstermek suretiyle tahsil edildiği ayı izleyen ayın
15'ine kadar Fona aktarır. Uygulamaya ilişkin hususlar Sosyal Sigortalar Kurumu
ve Kurum arasında düzenlenen bir protokol ile belirlenir.
Kurum,
Sosyal Sigortalar Kurumunun ay itibariyla Fona intikal ettirdiği işçi ve
işveren payları toplamının beşte ikisini Devlet payı olarak Hazine
Müsteşarlığından talep eder. Hazine Müsteşarlığı talep edilen miktarı talep
tarihini izleyen onbeş gün içinde Fona aktarır.
(*) (4571 sayılı Kanun ile değişmeden önceki fıkra)
İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 78 inci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından, her ne ad altında olursa olsun ay itibariyle ödenmesi mutad olanların brütü üzerinden, % 2 sigortalı, % 3 işveren ve % 2 Devlet payı olarak alınır. Sigortalıya yapılan ödemelerin ay itibariyle ödenmesi mutad olan ödemelerden olup olmadığı hususundaki tereddütleri gidermeye Bakanlık yetkilidir.
(5763 sayılı Kanunun
15 inci maddesiyle değişen başlık)(31.7.2008 tarihinden geçerli olmak üzere)
İşsizlik Ödeneğinin; Miktarı, Ödeme Süreleri ve Zamanı ile Sigorta
Primleri
MADDE 50 - (5763
sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen fıkra)(31.7.2008 tarihinden geçerli
olmak üzere) Günlük
işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate
alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde kırkıdır. Bu şekilde
hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı, 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine
göre onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin brüt
tutarının yüzde seksenini geçemez. (*)
(*)(5763 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra)
Günlük
işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate
alınarak hesaplanan günlük ortalama net kazancının % 50'sidir. Bu suretle
hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı iş
Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari
ücretin netini geçemez.
Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli çalışmış olanlardan, son üç yıl içinde;
a) 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün,
b) 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün,
c) 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün,
Süre ile işsizlik ödeneği verilir.
İşsizlik
ödeneği her ayın sonunda aylık olarak işsizin kendisine ödenir. (5763 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle
değişen cümle)(31.7.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) İlk işsizlik
ödeneği ödemesi ise ödeneğe hak kazanılan tarihi izleyen ayın sonuna kadar
yapılır. İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye
tabi tutulmaz. İşsizlik ödeneği, nafaka borçları dışında haciz veya başkasına
devir ve temlik edilemez. Sigortalının kusurundan kaynaklandığı belirlenen
fazla ödemeler yasal faizi ile birlikte geri alınır. (5763 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenen cümle)(31.7.2008
tarihinden geçerli olmak üzere) Ölen
sigortalı işsizlere ait fazla ödemeler geri tahsil edilmez.
Sigortalı, işsizlik ödeneğinden yararlanma süresini doldurmadan tekrar işe girer ve işsizlik sigortası ödeneğinden yararlanmak için bu Kanunun öngördüğü şartları yerine getiremeden yeniden işsiz kalırsa, daha önce hakettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar bu haktan yararlanmaya devam eder. Bu Kanunun öngördüğü şartları yerine getirmek suretiyle yeniden işsiz kalınması halinde ise, sadece bu yeni hak sahipliğinden doğan süre kadar işsizlik ödeneği ödenir.
(5510
sayılı Kanunun 106/11 maddesiyle 1.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere fıkra
yürürlükten kaldırılmıştır.) (*)
(*)(Yürürlükten kaldırılmadan
önceki fıkra) Sigortalı işsizin, hastalık ve analık sigortalarına ait primleri
Fon tarafından işsizlik ödeneğinin ödendiği sürece ilk altı ay için 2/3
oranında, izleyen aylarda tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna (4904 sayılı
Kanunun 27'nci maddesiyle eklenen ibare) (5.7.2003 tarihinden geçerli olmak
üzere) veya ilgili sandıklara aktarılır. Bu primler, sigorta primlerinin
hesabında esas alınan alt kazanç sınırı üzerinden hesaplanır.
İşsizlik
sigortasının ödenme süresi içinde ödenmesi gereken geçici işgöremezlik
ödeneğinin miktarı işsizlik ödeneği miktarından fazla olamaz. (5510
sayılı Kanunun 106/11 maddesiyle 1.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere cümle
yürürlükten kaldırılmıştır.) (*)
(*)(Yürürlükten
kaldırılmadan önceki cümle) Geçici işgöremezlik ödeneğinin ödendiği
dönemde, bu maddede öngörülen hastalık ve analık sigortalarına ait primlerle 49
uncu maddede öngörülen işsizlik sigortası primleri ödenmez.
İşsizlik Ödeneğine Hak Kazanmanın Şartları:
MADDE 51 - Bu Kanun uyarınca sigortalı sayılanlardan hizmet akitleri aşağıda belirtilen hallerde birisine dayalı olarak sona erenler, Kuruma süresi içinde şahsen başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri, hizmet akitlerinin sona ermesinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş ve işten ayrılmadan önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olmaları kaydıyla işsizlik ödeneği almaya hak kazanırlar.
a) 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesi veya 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı deniz İş Kanununun 16 ncı maddesi ya da 13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen bildirim önellerine uygun olarak hizmet akdi işveren tarafından sona erdirilmiş olmak,
b) Hizmet akdi, süresi belli olsun veya olmasın sürenin bitiminden önce veya bildirim önelini beklemeksizin 1475 sayılı iş Kanununun 16 ncı maddesinin (I), (II) ve (III) numaralı bentlerine veya 854 sayılı Deniz İş Kanununun 14 üncü maddesinin (II) ve (III) numaralı bentlerine veya 5953 sayılı Basın mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında kanunun 7 nci maddesi ile 11 inci maddesinin birinci fıkrasına göre sigortalı tarafından feshedilmiş olmak,
c) Hizmet akdi, süresi belli olsun veya olmasın sürenin bitiminden önce veya bildirim önelini beklemeksizin 1475 sayılı iş Kanununun 17 nci maddesinin (I) ve (III) numaralı bentlerine veya 854 sayılı Deniz İş Kanununun 14 üncü maddesinin (III) numaralı bendine veya 5953 sayılı Basın mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasına göre işveren tarafından feshedilmiş olmak,
d) Hizmet akdinin belirli süreli olması halinde, bu sürenin bitimi nedeniyle işsiz kalmak, 854 sayılı Deniz İş Kanununun 7 nci maddesinin (II) numaralı bendinde belirtilen hizmet akdinin belirli bir sefer için yapılmış olması nedeniyle sefer sonunda işsiz kalmak e) İşyerinin el değiştirmesi veya başkasına geçmesi, kapanması veya kapatılması, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedenleriyle işten çıkarılmış olmak, 854 sayılı Deniz İş Kanununun 14 üncü maddesinin (IV) numaralı bendindeki nedenlerle işsiz kalmak,
f) 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 21 inci maddesi kapsamında işsiz kalmak.
g) (4904 sayılı Kanunun 28'inci maddesiyle değişen bent) (5.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) Yukarıdaki bentlerde belirtilen İş Kanunları kapsamına girmeyen sigortalılardan hizmet akitleri, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında yapılmış olan toplu iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmesi bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri doğrultusunda (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerindeki hükümlere paralel olarak sona ermiş olmak. (*)
(4904 sayılı Kanunun 28'inci maddesiyle değişen fıkra) (5.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) Ancak, işsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için hizmet akdinin başvuru sırasında grev, lokavt veya kanundan doğan ödevler nedeniyle askıya alınmamış olması gerekmektedir. (**)
(*) (4904 sayılı Kanun ile değişmeden önceki bent)
g) (617
sayılı KHK'nin 38'inci maddesiyle eklenen bent) (4.10.2000 tarihinden geçerli
olmak üzere Yukarıdaki bentlere belirtilen İş Kanunları kapsamına girmeyen
sigortalılardan hizmet akitleri, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile 2822 sayılı
Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında yapılmış olan toplu iş
sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmesi bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu
hükümleri doğrultusunda (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerindeki hükümlere
paralel olarak sona ermiş olmak.
(**) (4904 sayılı Kanun ile değişmeden önceki fıkra)
Ancak, işsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için hizmet akdinin başvuru sırasında grev, lokavt veya kanundan doğan ödevler nedeniyle askıya alınmamış olması ve sigortalının herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan gelir veya aylık almaması gerekmektedir.
İşsizlik Ödeneği Ödenmesinde Hak Düşürücü Nedenler:
MADDE 52 - İşsizlik ödeneği almakta iken;
a) Kurumca teklif edilen mesleklerine uygun ve son çalıştıkları işin ücet ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerine belediye mücavir alanı sınırları içinde bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddeden,
b) (4904 sayılı Kanunun 29'uncu maddesiyle değişen bent) (5.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) İşsizlik ödeneği aldığı sürede gelir getirici bir işte çalıştığı veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan gelir veya aylık aldığı tespit edilen, (*)
c) Kurum tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karşın devam etmeyen,
d) Haklı bir nedene dayanmaksızın Kurum tarafından yapılan çağrıları zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyen,
Sigortalı işsizlerin işsizlik ödenekleri kesilir.
Ancak (c) ve (d) bendlerinde öngörülen ödeneklerin kesilme gerekçesinin ortadan kalkması halinde, işsizlik ödeneği ödenmesine yeniden başlanır. Şu kadarki bu suretle yapılacak ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş olan toplam hak sahipliği süresinin sonunu geçemez.
Muvazzaf askerlik dışında herhangi bir nedenle silah altına alınanlarla hastalık ve analık nedeniyle geçici işgöremezlik ödeneği almaya hak kazanan sigortalı işsizlerin işsizlik ödeneklerinin ödenmesi bu durumların devamı süresince durdurulur.
Kurumun müfettişleri ile sigorta müfettişleri, bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak Kurumlarının görev alanlarına giren hususlarda teftiş, kontrol ve denetleme yetkisini haizdirler.
(*) (4904 sayılı Kanun ile değişmeden önceki bent)
b) İşsizlik ödeneği aldığı sürede gelir getirici bir işte çalıştığı veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan gelir veya aylık aldığı tespit edilen,
Fonun Kuruluşu, Yönetimi, Denetimi, Gelirleri, Giderleri İle
Mal Ve Alacaklarının Tabi Olacağı Hükümler:
MADDE 53 - (904 sayılı Kanunun 30'uncu maddesiyle değişen şekli) (5.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) Bu Kanunun gerektirdiği görev ve hizmetler için mali kaynak sağlamak, piyasa şartlarında kaynakları değerlendirmek, Kanunun öngördüğü ödemelerde bulunmak zere "İşsizlik Sigortası Fonu" kurulmuştur. Fon, Kurum Yönetim Kurulunun kararları çerçevesinde işletilir ve yönetilir.
Fon kaynaklarının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar; Bakanlık, Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, T.C. Merkez Bankası ve Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığının müştereken hazırlayacakları ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Fon, Sayıştayın vize ve tesciline tabi değildir. Sayıştay tarafından denetlenir.
Fonun;
A) Gelirleri;
a) İşsizlik sigortası primlerinden,
b) Bu primlerin değerlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratlardan,
c) Fonun açık vermesi durumunda Devletçe sağlanacak katkılardan,
d) Bu Kanun gereğince sigortalı ve işverenlerden alınacak ceza, gecikme zammı ve faizlerden,
e) Diğer gelir ve kazançlar ile bağışlardan,
B) Giderleri;
a) Sigortalı işsizlere verilen ödeneklerden,
b)
(5754
sayılı Kanunun 90/4 maddesiyle değişen bent)(1.10.2008 tarihinden geçerli olmak
üzere) 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primlerinden, (*)
(*)(5754 sayılı kanunla değişmeden
önceki bent)
b)
Hastalık ve analık sigortası primlerinden,
c)
(5763 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle
değişen bent)(26.5.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) 48 inci maddesinin
yedinci fıkrasında sayılan hizmetlere ilişkin giderlerden, (*)
(*)(5763 sayılı Kanunla değişmeden
önceki bent)
c)
Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi giderlerinden,
d) İşsizlik sigortası hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için Yönetim Kurulunun onayı üzerine Kurum tarafından yapılan giderler ile hizmet binası kiralanması, hizmet satın alınması, bilgisayar, bilgisayar yazılım ve donanımı alım giderlerinden,
e)
(5763 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle eklenen
bent)(26.5.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) Geçici 6 ncı ve Geçici 7 nci maddeleri kapsamındaki
giderlerden,
Oluşur.
Bu fon bütçe kapsamı dışında olup, gelirlerinden hiç bir şekilde kesinti yapılamaz ve Genel Bütçeye gelir kaydedilemez. Fonun gelir ve giderleri üçer aylık dönemler halinde 1.6.1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış, denetim yetkisine sahip meslek mensubu yeminli mali müşavirlere denetlettirilerek denetim raporlarının sonuçları ilan edilir.
Fon; 26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununa tabi değildir. Fon gelirleri ile bu gelirlerle alınan mallar Kuruma aittir. Kurumun malları 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu bakımından Devlet malı hükmünde olup, alacakları da Devlet alacağı derecesinde ayrıcalıklıdır. Fon, damga vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. (*)
(*) (4904 sayılı Kanun ile değişmeden önceki şekli)
MADDE 53 - Bu Kanunun gerektirdiği görev ve
hizmetler için mali kaynak sağlamak, piyasa şartlarında kaynakları
değerlendirmek, Kanunun öngördüğü ödemelerde bulunmak üzere "İşsizlik
Sigortası Fonu" kurulmuştur. Fon, Kurum Yönetim Kurulunun kararları
çerçevesinde işletilir ve yönetilir.
Fon,
Bakanın ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın önerisi üzerine müşterek
kararname ile atanan birer temsilci ile en fazla işçi ve işvereni temsil eden
işçi ve işveren konfederasyonları tarafından seçilen birer üyeden oluşan dört
kişilik Fon Yönetim Kurulunun kararları çerçevesinde Kurum tarafından işletilir
ve yönetilir. Üyelerin görev süresi 4 yıldır. İlk defa atanan ve seçilen
üyelerden, ikinci yılın sonunda biri kamu, diğeri sosyal taraflardan kura
sonucu belirlenen iki üyenin yerine yeni üye ataması ve seçimi yapılır.
Süreleri biten üyeler yeniden seçilebilir. Üyeliklerde süre dolmadan herhangi
bir sebeple boşalma olduğu takdirde, boşalan üyelikler için bunların görev
sürelerini tamamlamak üzere 1 ay içinde atama veya seçim yapılır. Yönetim
Kurulu Başkan ve üyelerinin görev süreleri dolmadan görevlerine son verilemez.
Ancak atanmaları veya seçilmeleri için gerekli şartları kaybettikleri tespit
edilenler ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlardan dolayı
haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşenler, süreleri dolmadan
atanmalarındaki veya seçilmelerindeki usule göre görevden alınırlar. Fon Yönetim Kuruluna Bakanlık
temsilcisi Başkanlık eder, Yönetim Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğu ile
toplanır, kararların alınmasında oyların eşit olması durumunda Başkanın tarafı
çoğunlukta sayılır.
Fon Yönetim
Kurulu üyelerinin; Devlet memurluğuna atanabilme şartlarını taşımaları ve
siyasi parti organlarında görevli bulunmamaları, ayrıca atama ile gelecek
üyelerin hukuk, iktisat, maliye, finans, işletme, kamu yönetimi, sosyal
politika veya iş hukuku dallarında en az lisans düzeyinde öğrenim yapmış
olmaları zorunludur. Toplantılara
iştirak eden Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri, her ay 8/6/1984 tarihli ve 233
Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
kapsamındaki Kamu iktisadi Teşebbüsleri Yönetim Kurulu üyelerine tanınan mali
haklardan yararlandırılırlar. Toplantıya katılmayan üyelerin ücretlerinden,
Yönetim Kurulu Yönetmeliğine göre kesinti yapılır.
Fon Yönetim Kurulunun çalışmasına ve fon kaynaklarının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar; Bakanlık, Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, T.C. Merkez Bankası ve Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığının müştereken hazırlayacakları ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir. Fon, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu tarafından denetlenir.
Fonun;
A)
Gelirleri;
a) İşsizlik
sigortası primlerinden,
b) Bu
primlerin değerlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratlardan,
c) Fonun
açık vermesi durumunda Devletçe sağlanacak katkılardan,
d) Bu Kanun
gereğince sigortalı ve işverenlerden alınacak ceza, gecikme zammı ve
faizlerden,
e) Diğer
gelir ve kazançlar ile bağışlardan,
B)
Giderleri;
a)
Sigortalı işsizlere verilen ödeneklerden,
b) Hastalık
ve analık sigortası primlerinden,
c) Meslek
geliştirme, idindirme ve yetiştirme eğitimi giderlerinden,
d) İşsizlik
sigortası hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için Fon Yönetim Kurulunun onayı
üzerine Kurum tarafından yapılan giderler ile hizmet binası kiralanması, hizmet
satın alınması, bilgisayar, bilgisayar yazılım ve donanımı alınması, Yönetim
Kurulu üyelerinin ücret ve yolluk ödemelerinden,
Oluşur.
Bu fon bütçe kapsamı dışında olup,
gelirlerinden hiç bir şekilde kesinti yapılamaz ve Genel Bütçeye gelir
kaydedilemez. Fon'un gelir ve giderleri üçer aylık dönemler halinde 1/6/1989
tarihli ve 3568 sayılı kanuna göre ruhsat almış, denetim yetkisine sahip meslek
mensubu Yeminli Mali Müşavirlere denetlettirilerek denetim raporlarının
sonuçları ilan edilir.
Fon; 26/5/1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 21/2/1967 tarihli ve 832 sayılı Sayıştay Kanununa tabi değildir. Fon gelirleri ile bu gelirlerle alınan mallar Kuruma aittir. Kurumun malları 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza kanunu bakımından Devlet malı hükmünde olup, alacakları da Devlet alacağı derecesinde ayrıcalıklıdır. Fon, damga vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
İdari Para Cezaları İle İdari İşlemlere Karşı İtirazlar:
MADDE 54 - (5728 sayılı Kanunun 478 inci maddesiyle değişen fıkra)(8.2.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle;
a) İşsizlik sigortasına ilişkin yükümlülükleri nedeniyle sigortalıların ücretlerinden indirim veya kesinti yapan işverenlere her bir sigortalı için beşyüz Türk Lirası,
b) 48 inci maddede öngörülen işten ayrılma bildirgesini Kuruma vermeyen işverenlere her bir fiil için ayrı ayrı bin Türk Lirası,
İdari
para cezası verilir.(*)
(*)(5728 sayılı kanunla değişmeden önceki şekli)
Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle;
a) İşsizlik sigortasına ilişkin
yükümlülükleri nedeniyle sigortalıların ücretlerinden indirim veya kesinti
yapan işverenlere her bir sigortalı için 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş
Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük
işçiler için uygulanan aylık asgari ücret tutarında,
b) 48 inci
maddede öngörülen işten ayrılma bildirgesini Kuruma vermeyen işverenlere her
bir fiil için ayrı ayrı 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı iş Kanununun 33 üncü
maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için
uygulanan aylık asgari ücetin iki katı tutarında,
İdari para
cezası verilir.
(5728 sayılı Kanunun 578/II inci maddesiyle
yürürlükten kaldırılan fıkra)(8.2.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) (4904 sayılı Kanunun 31'inci maddesiyle
değişen fıkra) (5.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) İdari para cezaları
tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde
Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca
itirazı reddedilenler idari yargı yoluna baş vurabilirler. Yargı yoluna baş
vurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz. (*)
İşsizlik sigortası uygulamasına ilişkin işlemlere karşı sigortalıların ve işverenlerin yapacakları itirazlardan Sosyal Sigortalar Kurumuna verilen görevlerle ilgili olanlar adı geçen Kuruluşa, diğerleri ise Kuruma yapılır. İtirazların, işlemin tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılması ve 30 gün içinde sonuçlandırılması zorunludur. Yapılan itirazlar daha önce yapılmış bulunan işlemlerin uygulanmasını geciktirmez. İtiraz yoluna başvurulmuş olması ilgililerin yargı yoluna başvurma haklarını ortadan kaldırmaz.
(*) (4904 sayılı Kanun ile değişmeden önceki fıkra)
İdari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Mahkemeye başvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz.
Yönetmelik
MADDE 55 - Bu Kanunda çıkarılması öngörülen yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılır.
VIII.BÖLÜM
DEĞİŞTİRİLEN İBARELER
MADDE
56 - A) 17/7/1964
tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun;
1- 60 ıncı maddesinin (B) fıkrasının (b) alt bendindeki "25 yılı doldurmuş ve" ibaresi metinden çıkarılmış ve "5000" rakamı "8100",
2- 63 üncü maddesinin A fıkrasının üçüncü bendindeki "maddesinin (A) fıkrasının (a) bendine "ibaresi" maddesine",(B) fıkrasının birinci bendindeki "%24 oranı %30",
3- 64 üncü maddesinin (a) bendindeki "kadın ise 50,erkek ise 55" ibaresi kadın ise 58,erkek ise 60",
4- 106 ncı maddenin (a) fıkrasındaki "55" ibaresi "60",
5- 140 ncı maddesinin (e) bendinde yer alan "ikinci" ibaresi "dördüncü",
6- Ek 24 üncü
maddesinin (a) fıkrasının birinci bendinde yer alan "12.919" rakamı
"4.690.000",
B) 17/10/1983 tarihli
ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununun;
1-5 inci maddesindeki "yılbaşından" ibaresi "aybaşından",
2-24 üncü maddesindeki "50" ibaresi "58","55" ibaresi "60",
3- 30 uncu
maddesindeki "%20" oranı "%30é,
C) (5510 sayılı Kanunun 106/11 maddesiyle değişen tarih) 1.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere
fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
D) 2/9/1971 tarihli ve
1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar ve Sosyal
Sigortalar Kurumu Kanunu ile ilgilidir.
E) 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı
Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ile
ilgilidir.
MADDE
57 - Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek, 190
sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (lll)
sayılı cetvelin İş ve İşçi Bulma Kurumu genel Müdürlüğüne ait bölümüne
eklenmiştir.
MADDE
58- Ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek, 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (lll) sayılı cetvelin Sosyal Sigortalar
Kurumu Genel Müdürlüğüne ait bölümüne eklenmiştir.
MADDE
59- Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiş
bulunan serbest kadrolar, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü, Maliye
Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığınca birlikte hazırlanacak norm kadro
sayılarının tespit edildiği yönetmeliğe uygun olarak merkez ve taşra birimleri
itibariyle dağıtılır. Bu yönetmelikte, dağıtım cetvellerinin vizesine ilişkin
usul ve esaslar ayrıca belirtilir. Norm kadro sayısının değişmesi dışında
kadroların dağılımı değiştirilemez.
(4958 sayılı Kanunun 57
inci maddesiyle 6.8.2003 tarihinden geçerli olmak üzere fıkra yürürlükten
kaldırılmıştır.)(*)
Kadrolara ilişkin olarak
bu maddede belirtilmeyen hususlar hakkında 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı
Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 inci maddesinin son
fıkrası hariç olmak üzere diğer hükümleri uygulanır.
(4571 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle değişen fıkra)( 1.4.2000 tarihinden geçerli olmak üzere) Kurumun Sağlık Hizmetleri ile Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıfına dahil kadrolarına açıktan ilk defa atanacaklar; öncelikle kalkınmada öncelikli yerlerdeki boş kadrolara atanırlar. Hizmet sürelerinin işe başlamalarını takiben en az iki yılında atandıkları yörelerdeki görev ifa etmeleri zorunludur. İki yıllık sürenin hesabında her türlü kanuni izin süreleri (yıllık izin ve yataklı tedavi kurumlarında geçen tedavi süreleri hariç) dikkate alınmaz(**)
MADDE 60- Bu Kanunun 3,4,15,25 ve 36 ıncı maddelerinde öngörülen protez. ortez. araç ve gereçlerden hangilerinin katılım payından muaf tutulacağına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığınca müştereken tespit edilerek 1/1/2000 tarihine kadar Resmi gazetede yayınlanır.
(592 sayılı KHKnın 1 inci maddesiyle değişen fıkra)( 25.2.2000
tarihinden geçerli olmak üzere) Yukarıdaki fıkra kapsamına girenlerden
17/8/ 1999 tarihinde ve daha sonraki tarihlerde meydana gelen depremler
sonucunda yaralanan veya sakat kalanlara verilecek protez, ortez,araç ve gereç
bedelleri için katılım payı alınmaz(*)
MADDE
61- 17/6/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 86
ıncı maddesi (5335 sayılı Kanunun 28/t maddesiyle değişen ibare)(27.4.2005
tarihinden geçerli olmak üzere) çerçevesinde topluluk sigortası
kapsamında olanlardan,kendi istekleri ile iş kazalarıyla meslek
hastalıkları,hastalık ve analık sigortalarına tabi tutulmamış olanların (1 tedavi giderleri Devlet Memuru ile
diğer Personel Kanunlarına Tabi Kamu Personeli olan eşlerinin kurumlarınca
karşılanmaz.
(1) (5335 sayılı Kanunla değişmeden
önceki ibare)" ) kapsamında hastalık sigortasına tabi
olanların"
Kaldırılan Hükümler
MADDE 62- 1-
17/6/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 97 ıncı Ek 20 ,Ek
21,Ek 22, Ek 23, Ek 34 ve Ek35 inci,
2- 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununun 9.11,12,18,19,27,28,29 ve 37 inci
3- 9/3/1988 tarihli ve 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanunun 2 ve 3 üncü
Maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
İşverenin
Ödeme Aczine Düşmesi:
EK MADDE 1 - (5763 sayılı Kanunun 17 nci
maddesiyle eklenen madde)(26.5.2008 tarihinden geçerli olmak üzere) Bu Kanuna göre
sigortalı sayılan kişileri hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işverenin
konkordato ilan etmesi, işveren için aciz vesikası alınması, iflası veya
iflasın ertelenmesi nedenleri ile işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde
geçerli olmak üzere, işçilerin iş ilişkisinden kaynaklanan üç aylık ödenmeyen
ücret alacaklarını karşılamak amacı ile İşsizlik Sigortası Fonu kapsamında ayrı
bir Ücret Garanti Fonu oluşturulur. Bu madde kapsamında yapılacak ödemelerde
işçinin, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesinden önceki son bir yıl içinde aynı
işyerinde çalışmış olması koşulu esas alınarak temel ücret üzerinden ödeme
yapılır. Bu ödemeler 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 78 inci
maddesi uyarınca belirlenen kazanç üst
sınırını aşamaz.
Ücret Garanti
Fonu, işverenlerce işsizlik sigortası primi olarak yapılan ödemelerin yıllık
toplamının yüzde biridir. Ücret Garanti Fonunun oluşumu ve uygulanması ile
ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Kısa
Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği:
EK
MADDE 2 - (5763 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle eklenen madde)(26.5.2008
tarihinden geçerli olmak üzere) Bu Kanuna göre sigortalı sayılan kişileri
hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işveren; genel ekonomik kriz veya
zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerini geçici olarak
önemli ölçüde azaltması veya işyerinde faaliyeti tamamen veya kısmen geçici
olarak durdurması halinde, durumu derhal gerekçeleri ile birlikte Türkiye İş
Kurumuna, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya bir yazı ile bildirir.
Talebin uygunluğunun belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Yukarıda
belirtilen nedenlerle işyerinde geçici olarak en az dört hafta işin durması
veya kısa çalışma hallerinde işçilere çalıştırılmadıkları süre için işsizlik sigortasından
kısa çalışma ödeneği ödenir. Kısa çalışma
süresi, zorlayıcı sebebin devamı süresini ve herhalde üç ayı aşamaz.
İşçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için, çalışma süreleri ve
işsizlik sigortası primi ödeme gün sayısı bakımından işsizlik ödeneğine hak
kazanma şartlarını yerine getirmesi gerekir.
Günlük kısa
çalışma ödeneğinin miktarı, işsizlik ödeneği miktarı kadardır. Kısa çalışma
ödeneğinden yararlananlara ait sigorta primlerinin aktarılması ve sağlık
hizmetlerinin sunulmasına ilişkin işlemler 506 sayılı Kanunda belirtilen
esaslar çerçevesinde yürütülür. Kısa çalışma ödeneği olarak yapılan ödemeler
başlangıçta belirlenen işsizlik ödeneği süresinden düşülür.
Zorlayıcı
sebeplerle işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durması
halinde, kısa çalışma ödeneği ödemeleri 4857 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin
(III) numaralı bendinde ve aynı Kanunun 40 ıncı maddesinde öngörülen bir
haftalık süreden sonra başlar.
GEÇİCİ
MADDE 1- 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme
Uygulamalarının Düzenlenmesi ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik yapılmasına Dair Kanunun 21 inci maddesinde öngörülen iş kaybı
tazminatı ile işsizlik ödeneğini birlikte almaya hak kazananlara öncelikle iş
kaybı tazminatı ödenir. İş kaybı tazminatı için yapılan başvurular aynı zamanda
işsizlik ödeneği talep başvurusu yerine de geçer.
İş kaybı tazminatını alma
süresi içerisinde Kurumca bir işe yerleştirilemeyen veya kendisi bir iş
bulamayanlara bu Kanunda belirtilen esas ve usuller dahilinde işsizlik ödeneği
verilir. Ancak iş kaybı tazminatı ödenen süreler işsizlik ödeneği ödenecek
toplam süreden mahsup edilir.
GEÇİCİ
MADDE 6 - (5763 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen madde)(26.5.2008
tarihinden geçerli olmak üzere)
a)
2008 yılına münhasır olmak üzere, Fonun mevcut nema gelirlerinden 1.300.000.000
YTL'lik kısım Fon tarafından Hazine İç Ödemeler Muhasebe Birimi hesaplarına
aktarılır ve genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilir. Kaydedilen
bu tutarları, Yüksek Planlama Kurulu kararına istinaden Güneydoğu Anadolu
Projesi kapsamındaki yatırımlara öncelik vermek kaydıyla münhasıran ekonomik
kalkınma ve sosyal gelişmeye yönelik yatırımlarda kullanılmak üzere ilgili
idare bütçelerine ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenekler,
2008 yılı yatırım programı ile ilişkilendirilir.
b) 2009-2012
yıllarında Fon tarafından tahsil edilecek nema gelirlerinin dörtte biri, ilgili
yıl genel bütçelerinin (B) işaretli cetvelinde bütçe gelir tahmini olarak yer
alır. İlgili yıl bütçeleri hazırlanırken Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamındaki
yatırımlara öncelik vermek kaydıyla münhasıran bölgesel ekonomik kalkınma ve
sosyal gelişmeye yönelik yatırımların finansmanı için ilgili idare bütçelerine
bu gelir tahmini karşılığı kadar ödenek öngörülür. Bu gelirler, Fon tarafından
tahsil edilen ayı izleyen ayın 15'ine kadar Hazine İç Ödemeler Muhasebe Birimi
hesaplarına aktarılır ve yılı genel bütçesinin (B) işaretli cetveline gelir
kaydedilir.
c) Bu madde
kapsamında aktarılacak kaynakla gerçekleştirilecek yatırımlardan elde edilecek
getiriler ile varlık satışlarından elde edilecek gelirlerin Yüksek Planlama
Kurulunca belirlenecek oranı, kullanılan kaynak tutarını aşmamak kaydıyla Fona
aktarılır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı tarafından
müştereken belirlenir. GEÇİCİ
MADDE 7 - (5763 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen madde)(26.5.2008
tarihinden geçerli olmak üzere) 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük
olanlar ile yaş şartı aranmaksızın 18 yaşından büyük kadınlardan; bu maddenin
yürürlük tarihinden önceki altı aylık dönemde prim ve hizmet belgelerinde
kayıtlı sigortalılar dışında olması şartıyla, bu maddenin yürürlük tarihinden
önceki bir yıllık dönemde işyerine ait prim ve hizmet belgelerinde bildirilen
ortalama sigortalı sayısına ilave olarak bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde işe alınan ve fiilen
çalıştırılanlar için; 506 sayılı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde
sayılan ve 78 inci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı
üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin;
a) Birinci
yıl için yüzde yüzü,
b) İkinci yıl
için yüzde sekseni,
c) Üçüncü yıl
için yüzde altmışı,
d) Dördüncü
yıl için yüzde kırkı,
e) Beşinci
yıl için yüzde yirmisi,
İşsizlik
Sigortası Fonundan karşılanır.
İşveren
hissesine ait primlerin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilmesi için
işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun
uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal
Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin
sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmayan
işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu maddeye göre işveren
tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, İşsizlik Sigortası
Fonundan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan
gecikme zammı, işverenden tahsil edilir.
Bu madde
hükümleri;
a) 1/10/2003
tarihinden sonra özelleştirme kapsamında devir alınan işyerleri hariç olmak
üzere, mevcut ve faaliyette bulunan işyerlerinin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi
veya nevi değiştirmesi gibi hallerde yeni işe başlama olarak değerlendirilmez.
b) Mevcut bir
işyerinin kapatılarak; değişik bir ad veya unvan ya da bir iş birimi olarak
aynı faaliyette açılması veya çalışan sigortalıların bütün olarak devredilmesi halinde, bu işyerleri hakkında uygulanmaz.
c) Yönetim ve
kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi
bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde
işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi ek bir kapasite ve istihdam artışına
neden olmayan, sadece teşviklerden yararlanmak amacıyla yapılan işlemler
hakkında uygulanmaz.
d) 506 sayılı
Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıştırdığı kişileri
sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işyerleri hakkında bir yıl süreyle
uygulanmaz.
e) 8/9/1983
tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı
Kamu İhale Kanunu ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan hizmet
ve yapım konulu işyerlerine yönelik işyerleri hakkında uygulanmaz.
f) Kamu
idareleri işyerleri hakkında uygulanmaz.
g) 506 sayılı
Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile yurt dışında
çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.
İşsizlik
Sigortası Fonundan karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında
gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.
Bu maddeyle
düzenlenen destek unsurundan diğer ilgili mevzuat uyarınca ayrıca yararlanmakta
olan işverenler; aynı dönem için ve mükerrer olarak bu destek unsurundan
yararlanamaz. Bu durumda, işverenlerin tercihleri dikkate alınmak suretiyle
uygulama, destek unsurlarından sadece biriyle sınırlı olarak yapılır.
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
tarafından belirlenir.
Yürürlük:
MADDE 63 - Bu Kanunun;
a) 8'inci, 32'nci, 37'nci, 41'inci, maddeleri ve 56'ncı maddesinin (A) fıkrasının (2) numaralı bendi ile (B) fıkrasının (3) numaralı bendi, Kanunun yayımını takip eden aybaşında,
b) 3'üncü, 4'üncü, 5'inci, 7'nci, 9'uncu, 10'uncu, 11'inci, 12'nci, 13'üncü, 15'inci, 16'ncı maddesi ile 506 sayılı Kanuna eklenen Ek 38'inci, 17'inci maddesi ile 506 sayılı Kanuna eklenen Geçici 82'nci, 19'uncu, 20'nci, 21'inci, 25'inci, 27'nci, 29'uncu, 30'uncu, 31'inci, 33'üncü, 36'ncı, 39'uncu maddesi ile 1479 sayılı Kanuna eklenen Geçici 11'inci, 42'nci, 56'ncı maddesinin (A) fıkrasının (1) ve (5) numaralı bentleri ile (C) fıkrasının (7) numaralı bendi, 62'nci maddesinin (1)'inci ve (2)'nci fıkraları, Kanunun yayımını takip eden yılbaşında,
c) 46'ncı , 47'nci, 48'inci, 49'uncu, 50'nci, 51'inci, 52'nci, 53'üncü, 54'üncü, 55'inci ve 57'nci maddeleri ile 62'nci maddesinin (3)'üncü fıkrası ve Geçici 1'inci maddesi 1/6/2000 tarihinde,
d) 24'üncü maddesi Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı iştirakçileri ile ilgili personel kanunlarında gerekli değişikliklerin yapılmasını takip eden yıl başında,
e) Diğer hükümleri Kanunun yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer.
Yürütme:
MADDE 64 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
.
TÜRKİYE İŞ KURUMUNUN KURULMASI İLE BAZI KANUN VE
KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA
KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME
Karar Sayısı: KHK/617
(4 Ekim 2000 tarih ve 24190 mükerrer +sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır.)
Türkiye İş Kurumunun Kurulması ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde değişiklik yapılması; 29/6/2000 tarihli ve 4588 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca 24/8/2000 tarihinde kararlaştırılmıştır.
MADDE 1 ilâ 34 -Türkiye İş Kurumunun Kuruluş Amacı, Kapsamı, Kurumun Görevleri, Organları, Danışma ve Denetim Birimleri, Personel Statüsü, Gelirleri, Özel İstihdam Bürolarının Kurulması ve Kuruma Aktarılan Paraların Kullanımı ile ilgilidir.
MADDE 35 - 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgilidir.
MADDE 36 - 190 sayılı Genel Kadro Usulü Hakkında KHK ile ilgilidir.
MADDE 37 - 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu ile ilgilidir.
MADDE 38 - 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 51 inci maddesine aşağıdaki (g) bendi eklenmiştir.
"g) Yukarıdaki bentlerde belirtilen İş Kanunları kapsamına girmeyen sigortalılardan hizmet akitleri, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında yapılmış olan toplu iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmesi bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri doğrultusunda (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerindeki hükümlere paralel olarak sona ermiş
olmak."
MADDE 39 - Bu KHK ile ilgili olarak çıkarılacak yönetmeliklerle ilgilidir.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat:
MADDE 40 - 21/1/1946
tarihli ve 4837 sayılı İş ve İşçi Bulma Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanun, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası hariç ek ve değişiklikleri ile birlikte
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük:
MADDE 41 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 30, 31, 32 ve 37 nci maddeleri 1/9/2002 tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer..
Yürütme:
MADDE 42 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
(8 Kasım 2000
tarih ve 24224 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.)
Anayasa Mahkemesi
Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2000/63
Karar Sayısı: 2000/36
Karar Günü : 31.10.2000
İPTAL DAVASINI AÇAN:TBMM. Anamuhalefet (Fazilet) Partisi Grubu Adına Grup Başkanı Mehmet Recai KUTAN
İPTAL DAVASININ KONUSU: 24.8.2000 günlü, 617 sayılı "Türkiye İş Kurumunun Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 8., 11., 91. ve 153. maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir.
VI
- SONUÇ
A- 24.8.2000 günlü, 617 sayılı "Türkiye İş Kurumunun Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,
B- İptal edilen Kanun Hükmünde Kararname'nin doğuracağı hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edici nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 2949 sayılı Yasa'nın 53. maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları gereğince İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMİ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, 31.10.2000 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
.
2002 MALİ YILI BÜTÇE KANUNU (1)
Kanun No:
4726 Kabul
Tarihi: 12.12.2001
(22 Aralık 2001
tarih ve 24618 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır.)
MADDE 61 - f) 25/08/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 49'uncu maddesinin birinci bendi 2002 yılı için aşağıdaki şekilde uygulanır.
İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderleri karşılamak üzere, bu Kanunun 46'ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 78'inci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından, % 1 sigortalı, % 2 işveren ve % 1 Devlet payı olarak alınır.
Yürürlük:
MADDE 62 - Bu Kanun 1/1/2002 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme:
MADDE 63 - Bu Kanunun
a) Türkiye Büyük Millet Meclisi ile ilgili hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı,
b) Cumhurbaşkanlığı ile ilgili hükümlerini Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri,
c) Sayıştay Başkanlığı ile ilgili hükümlerini Sayıştay Birinci Başkanı,
d) Diğer hükümlerini Maliye Bakanı,
Yürütür.
(1) (Burada sadece
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile ilgili kısma yer verilmiştir.
TÜRKİYE İŞ KURUMU KANUNU (1)
Kanun No:
4904
Kabul Tarihi: 25.6.2003
(5 Temmuz 2003
tarih ve 25159 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır.)
MADDE 1 ila 23 - Türkiye İş Kurumu Kanunu ile ilgilidir.
MADDE 24 - 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgilidir.
MADDE 25 - 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ilgilidir.
MADDE 26 - 4447 sayılı Kanunun 46'ncı maddesinin, dördüncü fıkrasının ikinci cümlesindeki "Fon Yönetim Kurulu" ibaresi "Yönetim Kurulu" olarak değiştirilmiş "hastalık ve analık sigortası primlerinin Sosyal Sigortalar Kurumuna" ibaresinden sonra gelmek üzere "veya ilgili sandıklara" ibaresi eklenmiştir.
MADDE 27 - 4447 sayılı Kanunun 50'nci maddesinin beşinci fıkrasının birinci cümlesindeki "Sosyal Sigortalar Kurumuna" ibaresinden sonra gelmek üzere "veya ilgili sandıklara" ibaresi eklenmiştir.
MADDE 28 - 4447 sayılı Kanunun 51'inci maddesinin, birinci fıkrasına aşağıdaki (g) bendi eklenmiş ve ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"g) Yukarıdaki bentlerde belirtilen iş kanunları kapsamına girmeyen sigortalılardan hizmet akitleri, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında yapılmış olan toplu iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmesi bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri doğrultusunda (a), (b) (c), (d) ve (e) bentlerindeki hükümlere paralel olarak sona ermiş olmak."
"Ancak, işsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için hizmet akdinin başvuru sırasında grev, lokavt veya kanundan doğan ödevler nedeniyle askıya alınmamış olması gerekmektedir."
MADDE 29 - 4447 sayılı Kanunun 52'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"b) İşsizlik ödeneği aldığı sürede gelir getirici bir işte çalıştığı veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı aldığı tespit edilen,"
MADDE 30 - 4447 sayılı Kanunun 53'üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 53 - Bu Kanunun gerektirdiği görev ve hizmetler için mali kaynak sağlamak, piyasa şartlarında kaynakları değerlendirmek, Kanunun öngördüğü ödemelerde bulunmak üzere "İşsizlik Sigortası Fonu" kurulmuştur. Fon, Kurum Yönetim Kurulunun kararları çerçevesinde işletilir ve yönetilir.
Fon kaynaklarının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar; Bakanlık, Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, T.C. Merkez Bankası ve Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığının müştereken hazırlayacakları ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Fon, Sayıştayın vize ve tesciline tabi değildir. Sayıştay tarafından denetlenir.
Fonun;
A) Gelirleri;
a) İşsizlik sigortası primlerinden,
b) Bu primlerin değerlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratlardan,
c) Fonun açık vermesi durumunda Devletçe sağlanacak katkılardan,
d) Bu Kanun gereğince sigortalı ve işverenlerden alınacak ceza, gecikme zammı ve faizlerden,
e) Diğer gelir ve kazançlar ile bağışlardan,
B) Giderleri;
a) Sigortalı işsizlere verilen ödeneklerden,
b) Hastalık ve analık sigortası primlerinden,
c) Meslek geliştirme, edindirme ve yeiştirme eğitimi giderlerinden,
d) İşsizlik sigortası hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için Yönetim Kurulunun onayı üzerine Kurum tarafından yapılan giderler ile hizmet binası kiralanması, hizmet satın alınması, bilgisayar, bilgisayar yazılım ve donanımı alım giderlerinden,
Oluşur.
Bu fon bütçe kapsamı dışında olup, gelirlerinden hiç bir şekilde kesinti yapılamaz ve Genel Bütçeye gelir kaydedilemez. Fonun gelir ve giderleri üçer aylık dönemler halinde 1.6.1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış, denetim yetkisine sahip meslek mensubu yeminli mali müşavirlere denetlettirilerek denetim raporlarının sonuçları ilan edilir.
Fon; 26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununa tabi değildir. Fon gelirleri ile bu gelirlerle alınan mallar Kuruma aittir. Kurumun malları 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu bakımından Devlet malı hükmünde olup, alacakları da Devlet alacağı derecesinde ayrıcalıklıdır. Fon, damga vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır."
MADDE 31 - 4447 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"İdari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler idari yargı yoluna başvurabilirler. Yargı yoluna baş vurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz."
Yönetmelik:
MADDE 32 - Bu Kanun ile ilgili olarak çıkarılacak Yönetmeliklerle ilgilidir.
Yürürlükten
Kaldırılan Mevzuat:
MADDE 33 - 21.1.1946 tarihli ve 4837 sayılı İş ve İşçi Bulma Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 16'ncı maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük:
MADDE 34 - Bu Kanunun;
a) 1'inci maddesinin son fıkrasının "Kurum…26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu…na tabidir." hükmü 1.1.2005 tarihinde,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer.
Yürütme:
MADDE 35 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.